मेलुङ गाउँपालिका–३ दोभानका किसानहरू पछिल्लो समय बाख्रापालनतर्फ आकर्षित भएका छन् । मेलुङ गाउँपालिकाले हेफरको सहकार्यमा सुधारिएको बाख्राको खोर निर्माणका लागि अनुदान दिन थालेपछि किसानहरू व्यावसायिक बाख्रापालनतर्फ उन्मुख भएका हुन् ।

गाउँपालिकाले सुधारिएको बाख्रा खोर निर्माणका लागि प्रति किसान १५ हजार अनुदान प्रदान गर्न थालेपछि वडा नं. ३ दोभानका ४२ घरधुरीका किसानहरूले बाख्रापालन सुरु गरेको किसान कृष्ण बहादुर खड्काले जानकारी दिनुभयो । खड्काको गोठमा हाल चार वटा जमुनापारी जातका बाख्रा तथा अन्य स्थानीय जातका बाख्रा र खसी छन् । सुधारिएको खोर नहुँदा सीमित मात्रामा बाख्रापालन गर्दै आउनु भएका उहाँले अहिले व्यावसायिक रूपमा बाख्रापालन गर्न थाल्नुभएको छ ।

गाउँपालिकाले सुधारिएको बाख्रा खोर निर्माणका लागि प्रोत्साहनस्वरूप अनुदानको व्यवस्था गरेको मेलुङ गाउँपालिका अध्यक्ष हिरा कुमार तामाङले जानकारी दिनुभयो । हाल दोभान गाउँमा तीव्र रूपमा सुधारिएको बाख्रा खोर निर्माण भइरहेको छ । ‘एक घर, एक सुधारिएको बाख्रा खोर’ निर्माण अभियान अन्तर्गत हेफर परियोजना र सामुदायिक विकास मञ्चको सहकार्यमा महिला कृषि समूह गठन गरी कार्यक्रम सञ्चालन भइरहेको छ । यस गाउँपालिकामा हेफर परियोजना लागू भएपछि प्रत्येक टोलमा महिला कृषि समूह गठन गरिएको छ । दोभानमा पनि फूलबारी सवलम्बी महिला कृषि समूहको अगुवाइमा सुधारिएको बाख्रा गोठ निर्माण अभियान तीव्र गतिमा अघि बढिरहेको परियोजना संयोजक फनिन्द्र चौलागाईंले जानकारी दिनुभयो ।

यस महिला कृषि समूहमा २२ जना महिला सदस्य छन् । समूहले मासिक रूपमा बैठक गर्दै समाजमा सकारात्मक र सुधारात्मक कार्य गर्दै आएका छन् । समूहकी अध्यक्ष राधिका कार्कीका अनुसार, परियोजनामार्फत तीन दिने आधारशिला तालिम लिएपछि महिलाहरू जीविकोपार्जन र आत्मनिर्भरताका लागि विभिन्न गतिविधि सञ्चालन गर्न थालेका छन् । समूहका सदस्यहरूले मासिक ५० रुपैयाँ बचतसमेत गर्दै आएका छन् ।
समुदायमा महिला कृषि समूहले सञ्चालन गरेको अभियानकै प्रभावले स्थानीय नारायण बहादुर कार्कीले पनि सुधारिएको खोर निर्माण गरी व्यावसायिक बाख्रापालन गर्न थाल्नु भएको छ । हाल उहाँको गोठमा २० वटा बाख्रा, खसी रहेका छन् । किसानहरूले व्यावसायिक रूपमा बाख्रापालन थालेपछि गाउँपालिकाले आगामी आर्थिक वर्षमा थप बजेटको व्यवस्था गर्ने योजना बनाएको गाउँपालिका अध्यक्ष तामाङले बताउनु भयो । उहाँले अनुदानको दुरुपयोग नगरी निरन्तर व्यवसायिक रूपमा अघि बढ्न किसानहरूलाई अनुरोध गर्नुभयो । सुधारिएको बाख्रा खोर निर्माण अभियानले ७० वर्षीय अपांग धन बहादुर खड्कालाई पनि प्रेरित गरेको छ । उहाँले सुधारिएको बाख्रा खोर बनाएर हाल नौ वटा बाख्रापालन गर्नुभएको छ ।
बाख्रापालनलाई दिगो व्यवसायका रूपमा विकास गर्न गाउँपालिका, सहकारी संस्था, महिला समूह र किसानहरूबीचको सहकार्य महत्वपूर्ण देखिएको छ । सुधारिएको खोर निर्माणले बाख्राको स्वास्थ्यमा सुधार ल्याउनुका साथै उत्पादकत्व वृद्धि भई किसानहरूको आर्थिक अवस्था सुदृढ हुने अपेक्षा गरिएको छ ।